Aardappelen wel of niet?

Afvallen met Straight away - opbouwen

Het eten van aardappelen zal bij een sporadische consumptie weinig invloed hebben op je algehele gezondheid, maar als je ze regelmatig eet en ze behoren tot de dagelijkse calorieën, zal het je gezondheid niet ten goede komen.

Aardappelen laten onze bloedsuikerspiegel na het eten ervan plots stijgen en vervolgens weer drastisch dalen. Onder andere vanwege dit metabolische proces is het voor iedereen zo slecht. Iedereen die aardappelen eet heeft daardoor pieken in de bloedsuikerspiegel en die daalt dan drastisch zelfs tot onder hun oorspronkelijke niveau na het eten ervan. Terug in de vroege jaren 80 hadden velen het idee dat een vetarm dieet maar wel met veel koolhydraten, een plantaardig dieet de beste voedingswaarden gaf voor een goede gezondheid. Maar men wist toen nog niet dat het stijgen en dalen van de bloedsuikerspiegel de gezondheid niet vergroot. Het lichaam gaf aan dat het niet zo een goed idee was want veel mensen hadden met dit dieet met minder energie, meer nervositeit en een depressief gevoel. Het inzicht in voeding werd in de jaren daarna vergroot en veranderde het advies.

Hoge glycemische index en koolhydraten

In Nederland en België eten we veel aardappelen. Je kan het eten van aardappelen vergelijken met het consumeren van pure suiker of snoepgoed. Omdat aardappelen een voedingsbron is met één van de hoogste waarden uit de glycemische index. Het laat onze bloedsuikerspiegel snel stijgen met als gevolg dat het de insuline aanmaak verhoogt. Insuline is de reactie op het voorkomen van suikers in ons bloed. Deze suikers wil het lichaam zo snel mogelijk uit het bloed halen met behulp van insuline en vervoeren naar de cellen waar het opgeslagen wordt als vet, de enige juiste bron waar het lichaam gebruik van maakt.

Wanneer deze twee metabole reacties (verhoogde bloedsuiker en insulineconcentratie) herhaaldelijk optreden, kunnen we insuline resistentie krijgen – een aandoening die vaak vooraf gaat aan de ontwikkeling van een aantal ziekten bekend als metabool syndroom. In de loop van maanden en jaren zorgt insulineresistentie tot een veelheid aan verwoestende gezondheidseffecten.

De lijst van het metabool syndroom ziekten is lang: obesitas, diabetes type 2, hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, hoog cholesterolgehalte in het bloed en andere abnormale bloedchemie, systemische ontsteking, jicht, acne, acanthosis nigricans (een huidaandoening), huid-tags, en borst-, darm- en prostaatkanker.

Aardappel zit in veel voedingsmiddelen verwerkt bijvoorbeeld in frieten, aardappelpuree, gedehydrateerde aardappelproducten en aardappelchips, etc.. Aardappelen verwerkt in voedingsmiddelen worden meestal gecombineerd met diverse toevoegingen zoals zout, plantaardige oliën, transvetten, geraffineerde suikers, melkproducten, granen en conserveermiddelen. Deze hebben tezamen een negatieve invloed op onze gezondheid. Aardappelen en of aardappelproducten passen daarom niet in een gezond eetpatroon.

Anti-nutriënten

Nog enkele gevaarlijke elementen van aardappelen zijn de antinutriënten.  Er zijn meer sterfgevallen en gevallen van vergiftiging door het eten van aardappelen dan van elke andere niet-verontreinigde voedingsmiddel. Als je een huisarts of andere voedingsdeskundige ernaar vraagt, zullen zij het niet weten. Ondanks een berg van wetenschappelijk bewijs waaruit blijkt dat deze anti-nutriënten, genaamd saponinen krachtige en zelfs dodelijke giftige stoffen zijn, worden ze zelden door voedingskundige afgeraden voor onze gezondheid.

Saponinen ontlenen hun naam aan hun vermogen om zich om te vormen in schuim, wanneer ze gemengd worden met water. Chemisch worden bepaalde saponinen in aardappelen gewoonlijk aangeduid als glycoalkaloïden. Hun functie is om de wortel van de aardappelplant (knol) te beschermen tegen microbiële en insecten aanvallen.

Wanneer het wordt gegeten door potentiële roofdieren, geven de glycoalkaloïden de aardappel bescherming, want zij fungeren als een toxine, tegen ongedierte. De aardappel is immers de manier waarop de plant zich vermeerdert en dit moet beschermd worden. Deze glycoalkaloïde-verbindingen oefenen hun toxische werking uit doordat zij de celmembranen oplossen van het dier dat het eet. Bij knaagdieren en grotere dieren, waaronder mensen, die glycoalkaloïde bevattende knolgewassen eten zoals aardappelen, kunnen gaten in de darmwand ontstaan waardoor doorlaatbaarheid van de darm (intestinale permeabiliteit) verhoogd wordt. Deze glycoalkaloïde verbindingen zullen zich eerst binden aan de cholesterol moleculen in celmembranen, en in het proces dat volgt, veroorzaken saponinen ervoor dat het celmembraan kapot gaat en wordt poreus.

Darmen

Aardappelen bevatten twee glycoalkaloïde saponinen: 1) α-chaconine en α-solanine die de doorlaatbaarheid van de darmen nadeligheid kunnen beïnvloeden en van ontstekingen aan de darm veroorzaken (Colitis Ulcerosa, ziekte van Crohn en prikkelbaar darm syndroom).

Na het nuttigen van een maaltijd bestaande uit aardappelpuree wordt zelfs bij een gezonde volwassene zowel α-chaconine en α-solanine snel in de bloedstroom aangetroffen. De toxiciteit van deze twee glycoalkaloïden is dosisafhankelijk – hetgeen betekent dat hoe groter de concentratie in het bloed, hoe groter hun toxische werking is.

In de medische literatuur zijn er tenminste 12 afzonderlijke gevallen bekend van vergiftigingen bij de mens die te wijten zijn aan het aardappelgebruik, waarbij bijna 2000 mensen betrokken waren en 30 dodelijke slachtoffers bekend zijn. De stof saponinen uit aardappel kan dodelijk giftig zijn wanneer het in de bloedbaan in voldoende hoge concentraties voorkomt. Dat komt omdat deze glycoalkaloïden een belangrijk enzym remmen die nodig is voor de geleiding van het zenuwstelsel.

De hoogste concentratie van deze toxische glycoalkaloïden zitten in aardappelschillen. Zo zal gebakken aardappel met chili en zure room en jalapenopeper een ware bom zijn in de darm met verwoestende effecten op de darmpermeabiliteit. De darm is ervoor om de afvalstoffen af te voeren en het is niet de bedoeling dat deze afvalstoffen terugkomen in het lichaam door deze poreuze darm.

Dus in een gezond eetpatroon komen aardappelen niet voor. Nog even kort waarom:

  • giftige stoffen die snel in de bloedbaan terecht komen
  • de doorlaatbaarheid van de darm wordt verhoogt (darm wordt poreus, is aangetast)
  • de mogelijkheid dat het zenuwstelsel en de bloedsomloop worden aangetast
  • hoge glycemische index, veel koolhydraten

De aardappel is een veel gegeten voedingsproduct, het hoeft alleen gekookt te worden om het te kunnen eten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld graan. Eet het beter niet ondanks dat er koper, magnesium, vitamine C, eiwitten, vezels, veel koolhydraten en vetten in zitten. Dit weegt niet op tegen de schadelijke effecten die je ervan krijgt. Er zijn betere bronnen voor vitaminen en mineralen.

Conclusie

Eet liever een extra soort groenten bij je maaltijd en laat de aardappelen weg. Of vervang ze door iets anders. Er zijn meer nadelen dan voordelen.